z dnia 15 listopada 2025 roku
Na podstawie Art. 1 Konstytucji Stanu San Andreas, Senat Stanu postanawia, co następuje:
- Niniejsza ustawa określa zadania, organizację, uprawnienia, obowiązki oraz zasady odpowiedzialności funkcjonariuszy Służb Porządkowych Stanu San Andreas, zwanych dalej „Służbami”.
- W skład Służb wchodzą:
a) Los Santos Police Department (LSPD);
- Działalność Służb prowadzona jest w celu zapewnienia bezpieczeństwa publicznego, ochrony życia i zdrowia obywateli, ochrony mienia oraz egzekwowania prawa Stanu San Andreas.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
- Funkcjonariusz – osoba pełniąca czynną służbę w jednej ze Służb wymienionych w Art. 1. ust. 2, posiadająca stosowne umundurowanie i identyfikator lub osoba pełniąca detektywistyczną.
- Obywatel – każda osoba przebywająca na terytorium Stanu San Andreas, niebędąca w czynnej służbie.
- Środki Przymusu Bezpośredniego (ŚPB) – katalog środków technicznych i fizycznych służących do obezwładniania lub zatrzymywania osób, określony w Dziale III niniejszej ustawy.
- Uzasadnione podejrzenie – zespół faktów lub okoliczności (np. obserwacja, zgłoszenie, posiadane informacje), które pozwalają funkcjonariuszowi na zasadne przypuszczenie, że dana osoba mogła popełnić, popełnia lub zamierza popełnić czyn zabroniony.
- Bezpośredni zamach – rozumie się przez to działanie, które stwarza realne i natychmiastowe zagrożenie dla życia lub zdrowia, w szczególności celowanie z broni palnej, oddanie strzału w kierunku osoby lub usiłowanie użycia pojazdu do staranowania osoby. Samo posiadanie broni w kaburze lub na plecach nie jest bezpośrednim zamachem.
- Funkcjonariusz w trakcie pełnienia służby jest obowiązany zachować neutralność polityczną i światopoglądową.
- Funkcjonariusz jest zobowiązany do poszanowania godności, praw i wolności Obywatela. Wszelkie interakcje muszą być prowadzone w sposób profesjonalny i kulturalny.
- Służby nie mogą być wykorzystywane w celach politycznych.
- Jurysdykcja LSPD obejmuje granice administracyjne miasta Los Santos.
- W przypadku pościgu lub działań o charakterze ponadterytorialnym, Służby mają prawo do kontynuowania działań na całym terytorium Stanu do czasu zakończenia interwencji lub przejęcia jej przez Służbę właściwą miejscowo.
Funkcjonariusz jest zobowiązany w szczególności do:
- Identyfikacji (podania stopnia, imienia i nazwiska lub numeru odznaki) na żądanie Obywatela, wobec którego podejmuje czynności, o ile nie zagraża to bezpieczeństwu interwencji.
- Udzielania pomocy Obywatelom w sytuacjach zagrożenia życia lub zdrowia o ile taka pomoc nie zagrozi życiu zdrowiu lub wolności funkcjonariusza lub innej osoby.
- Używania systemów łączności (radio) wyłącznie do celów służbowych oraz zgodnie z obowiązującym kodem radiowym.
- Dokumentowania przebiegu służby oraz sporządzania raportów z przeprowadzonych interwencji.
- Funkcjonariusz jest zobowiązany do noszenia umundurowania zgodnego z aktualnym zadaniem.
- Funkcjonariusz odpowiada dyscyplinarnie za naruszenie obowiązków służbowych, przekroczenie uprawnień lub działania niezgodne z etyką zawodową.
- Postępowanie dyscyplinarne prowadzone jest przez przełożonych danej Służby poprzez wydział wewnętrzny oraz, w przypadku rażących naruszeń, przez Departament sprawiedliwości.
- Każdy Obywatel ma prawo do złożenia formalnej skargi na działania funkcjonariusza w trybie określonym przez regulaminy wewnętrzne Służb.
Funkcjonariusz ma prawo do wydawania Obywatelom poleceń (słownych, głosowych lub za pomocą gestów) w celu wykonania czynności służbowych. Polecenia te muszą być zrozumiałe i zgodne z prawem.
Funkcjonariusz ma prawo legitymować Obywatela (żądać okazania dokumentu tożsamości) wyłącznie, gdy:
- Posiada uzasadnione podejrzenie, że Obywatel popełnił czyn zabroniony.
- Obywatel jest świadkiem zdarzenia, którego okoliczności należy wyjaśnić.
- Jest to niezbędne do identyfikacji osoby zatrzymanej.
- Czynność jest elementem kontroli drogowej.
-
Funkcjonariusz ma prawo dokonać kontroli osobistej Obywatela wyłącznie w przypadku:
a) istnienia uzasadnionego podejrzenia, że Obywatel posiada przedmioty nielegalne lub pochodzące z przestępstwa;
b) gdy Obywatel został zatrzymany w związku z popełnieniem przestępstwa;
c) gdy jest to niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa funkcjonariusza lub osób trzecich podczas interwencji (sprawdzenie posiadania broni);
d) za wyraźną, dobrowolną i świadomą zgodą Obywatela.
-
Funkcjonariusz ma prawo dokonać przeszukania pojazdu Obywatela wyłącznie w przypadku:
a) istnienia uzasadnionego podejrzenia, że w pojeździe znajdują się przedmioty nielegalne lub pochodzące z przestępstwa;
b) gdy kierowca lub pasażer pojazdu został zatrzymany w związku z popełnieniem przestępstwa;
c) gdy pojazd został porzucony po bezpośrednim pościgu;
d) gdy pojazd sam w sobie stanowi dowód w sprawie (np. został użyty do taranowania lub napadu);
e) za wyraźną, dobrowolną i świadomą zgodą właściciela lub kierowcy pojazdu.
-
Zasady przeszukania nieruchomości.
a) Przeszukanie nieruchomości (mieszkań, domów, biur, magazynów), co do zasady, wymaga nakazu wydanego przez uprawniony organ (Sąd lub Departament Sprawiedliwości).
b) Nakaz wydawany jest na uzasadniony wniosek Służb i musi precyzyjnie określać adres nieruchomości oraz cel przeszukania.
c) Funkcjonariusz, przystępując do czynności, jest obowiązany okazać nakaz osobie, u której dokonuje przeszukania.
-
Funkcjonariusz ma prawo wejść na teren nieruchomości i dokonać jej przeszukania bez nakazu wyłącznie:
a) za wyraźną, dobrowolną i świadomą zgodą właściciela lub głównego najemcy;
b) w ramach pościgu bezpośredniego (tzw. „hot pursuit”) za osobą podejrzaną o popełnienie ciężkiego przestępstwa;
c) gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że zagrożone jest życie lub zdrowie ludzkie (np. wołanie o pomoc z wewnątrz);
d) gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że wewnątrz właśnie trwa niszczenie kluczowych dowodów przestępstwa.
-
Zasada Ogólna Przeszukań: Przeszukanie nie może być stosowane jako środek represyjny lub bezpodstawny.
- Funkcjonariusz Służb ma prawo zabezpieczyć (zarekwirować) mienie Obywatela, które:
a) stanowi dowód w postępowaniu (np. broń, z której strzelano, nagrania);
b) pochodzi bezpośrednio lub pośrednio z przestępstwa (np. skradzione towary, znaczone pieniądze z napadu);
c) którego posiadanie jest prawnie zabronione (kontrabanda, np. nielegalne narkotyki, broń bez licencji);
d) może posłużyć do ucieczki lub zagrożenia bezpieczeństwa (dotyczy przedmiotów osoby zatrzymanej, np. noże, legalna broń, narzędzia).
- Z każdej czynności zabezpieczenia mienia funkcjonariusz jest obowiązany sporządzić protokół rekwirowania.
- Protokół musi zawierać dokładną listę zabezpieczonych przedmiotów, powód zabezpieczenia oraz dane funkcjonariusza. Numer raportu musi zostać przekazany Obywatelowi, od którego mienie zabezpieczono.
- Zasady zwrotu lub przepadku mienia:
a) Mienie legalne, stanowiące dowód (ust. 1 pkt. a, d), podlega zwrotowi Obywatelowi niezwłocznie po zakończeniu postępowania, o ile Sąd lub Departament Sprawiedliwości nie zdecyduje inaczej.
b) Mienie nielegalne (ust. 1 pkt.
c) podlega przepadkowi na rzecz Stanu i zniszczeniu.
c) Mienie pochodzące z przestępstwa (ust. 1 pkt. b) podlega zwrotowi prawowitemu właścicielowi lub konfiskacie na rzecz Stanu.
Funkcjonariusz ma prawo zatrzymać Obywatela, który:
- Został ujęty na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa lub wykroczenia.
- Stawia czynny lub bierny opór podczas interwencji.
- Próbuje oddalić się z miejsca zdarzenia.
- Jest poszukiwany listem gończym.
- Funkcjonariusz, dokonując zatrzymania Obywatela i zamierzając prowadzić dalsze czynności procesowe (przesłuchanie), jest obowiązany niezwłocznie i zrozumiale pouczyć go o jego prawach.
- Obywatel ma prawo do:
a) zachowania milczenia;
b) odmowy odpowiedzi na pytania;
c) żądania kontaktu z adwokatem lub przedstawicielem Departamentu Sprawiedliwości jeśli takowy jest dostępny.
d) telefonu do osoby najbliższej, a połączenie wykonuje funkcjonariusz minimalnie trzykrotnie.
- Niezastosowanie pouczenia przez funkcjonariusza może stanowić podstawę do podważenia zebranych w ten sposób dowodów lub zeznań.
Środkami przymusu bezpośredniego są:
- Siła fizyczna (chwyty obezwładniające, dźwignie, obalenie).
- Kajdanki (na ręce lub nogi).
- Pałka służbowa (tonfa, pałka teleskopowa).
- Ręczny miotacz gazu obezwładniającego (gaz pieprzowy).
- Paralizator (Taser).
- Broń gładkolufowa z amunicją niepenetracyjną (strzelba „beanbag”).
- Broń palna.
- Funkcjonariusz może użyć ŚPB wyłącznie w stopniu niezbędnym do osiągnięcia celu interwencji, z zachowaniem Zasady Proporcjonalności.
- Środki przymusu muszą być adekwatne do stopnia zagrożenia. Funkcjonariusz jest obowiązany do eskalacji środków, poczynając od najmniej inwazyjnych.
- Przed użyciem ŚPB, o ile sytuacja na to pozwala, funkcjonariusz jest obowiązany do wezwania Obywatela do zachowania zgodnego z prawem.
- Użycie Tasera jest dozwolone wyłącznie wobec osoby niepodporządkowującej się poleceniom, aktywnie uciekającej lub stwarzającej bezpośrednie zagrożenie.
- Użycie broni palnej jest środkiem ostatecznym.
- Funkcjonariusz ma prawo użyć broni palnej wyłącznie:
a) w celu odparcia bezpośredniego i bezprawnego zamachu na życie lub zdrowie własne (funkcjonariusza);
b) w celu odparcia bezpośredniego i bezprawnego zamachu na życie lub zdrowie innego Obywatela lub funkcjonariusza;
c) przeciwko osobie, która nie podporządkowała się wezwaniu do porzucenia broni lub innego niebezpiecznego narzędzia, a jej zachowanie wskazuje na bezpośredni zamiar jego użycia przeciwko funkcjonariuszowi lub innej osobie;
d) w celu ujęcia osoby, która aktywnie prowadzi ostrzał z pojazdu lub używa pojazdu jako broni (taranowanie).
e) przeciwko osobie, która czynnie działa w celu przejęcia konwoju, tranportuje bezprawnie łup, zakładnika lub więznia.
- Zabrania się użycia broni palnej:
a) wobec osoby, która ucieka pieszo i nie stwarza bezpośredniego zagrożenia życia (od zatrzymania uciekających służą ŚPB, w tym Taser);
b) w celu zatrzymania pojazdu (np. strzelanie w opony), o ile nie zachodzą przesłanki z ust. 2 pkt. d) i e). lub o ile nie jest to jedyny, ostateczny sposób na zatrzymanie pojazdu w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia osób postronnych lub zakładników.
- Funkcjonariusz, o ile sytuacja na to pozwala, jest obowiązany do oddania strzału ostrzegawczego lub okrzyku przedstawiającego swoją formację (np. „LSPD, rzuć broń!”), zanim otworzy ogień celny.
- Funkcjonariusz ma prawo podjąć pościg za pojazdem, którego kierowca nie zatrzymał się do kontroli lub którego kierowca jest podejrzany o popełnienie przestępstwa.
- Pościg musi być prowadzony w sposób minimalizujący zagrożenie dla postronnych Obywateli.
- Zasady użycia manewrów taktycznych (np. manewr PIT) oraz blokad drogowych określają wewnętrzne regulaminy Służb zatwierdzone przez Departament Sprawiedliwości.
- Przełożony pełniący w danym momencie nadzór nad Służbami (np. Dowódca zmiany, Dyspozytor) ma prawo i obowiązek nakazać natychmiastowe przerwanie pościgu, jeżeli uzna, że stwarza on nadmierne i nieproporcjonalne zagrożenie dla Obywateli postronnych, a waga ściganego przestępstwa jest niska.
- Na terytorium Stanu San Andreas mogą zostać wyznaczone Strefy Specjalne, których zasady mogą czasowo lub stale uchylać lub modyfikować postanowienia niniejszej ustawy.
- W szczególności:
a) W Strefach bezpiecznych obowiązuje całkowity zakaz agresji i użycia broni, a uprawnienia Służb ograniczają się do działań porządkowych.
b) W Strefach zagrożonych lub podczas zorganizowanych akcji przestępczych (np. napad na bank), zasady użycia broni (Art. 13) mogą być złagodzone, jeśli zagrożenie jest adekwatnie eskalowane przez drugą stronę.
- Szczegółowe zasady określa zarządzenia Gubernatora.
- Patrole powinny zawsze zawierać co najmniej dwóch funkcjonariuszy.
- Broń transportowana w wozie patrolowym musi być zabezpieczona tak, aby uniemożliwić dostęp do niej osobom nieuprawnionym.
- Broń typu SMG nie może zostać wydana na patrol.
- Podczas patrolu funkcjonariusz powinien zawsze mieć włączoną kamerę nasobną oraz nadajnik GPS.
- Funkcjonariusz podczas patrolu powinien zawsze mieć łączność radiową na kanale głównym, wyjątkiem jest realizacja zadań wymagjących przejścia na inny kanał.
- Każdorazowe opuszczenie pojazdu podczas aktywnego patrolu powinno zawsze zostać zgłoszone jako interwencja własna.
- Przy rozpoczęciu patrolu funkcjonariusz zobowiązany jest wpisać się w tablecie służbowym jako dostępna jednostka.
- Funkcjonariusz jest zobowiązany na bieżąco zmieniać swój status w tablecie służbowym, adekwatnie do swojego statusu.
Nadzór nad przestrzeganiem niniejszej ustawy sprawuje Departament sprawiedliwości.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw Stanu San Andreas.
(–) Gubernator Stanu San Andreas
Jacob Cox
(–) Prokurator Generalny
Pablo Santibáñez